Posted by: bác sĩ Khoát | March 17, 2010

Bệnh trứng cá.

Bệnh trứng cá là bệnh viêm nhiễm mãn tính của tổ chức nang lông tuyến bã với biểu hiện lâm sàng là các sẩn chứa nhân cứng, mụn mủ, nang,u cục và thường để lại sẹo ở các cấp độ khác nhau (lõm ,lồi). Vị trí của tổn thương trứng cá thường thấy ở mặt, ngực, lưng, phần trên cánh tay và mông: 90% các trường hợp phát bệnh vào tuổi teen (13_19 ) số còn lại xuất hiện vào lứa tuổi từ 20-30. Nếu không được điều trị và phòng bệnh đúng bệnh sẽ dai dẳng trong nhiều năm. Nhất là trong điều kiện môi trường ô nhiễm như ngày nay thì bệnh trứng cá xuất hiện ngày càng nhiều và nặng nề, ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ.

Căn nguyên sinh bệnh gồm có một số yếu tố hợp thành như di truyền, do nội tiết tố angdrogen làm phát triển và tăng tiết chất bã. Do sừng hóa cổ nang lông tuyến bã tạo nút bít lỗ chân lông chất bã tiết ra không thoát được ra ngoài tích tụ lại thành nang, thành nhân trứng cá. Cộng với vi khuẩn gây bệnh trứng cá (propioni bacterium acnes). Chất bã biết ra nhiều tạo môi trường sinh sống và phát triển của vi khuẩn P.acnes. Tùy theo tác động của các yếu tố mạnh yếu khác nhau mà hình thành nên diện mạo lâm sàng của bệnh trứng cá khác nhau: như sẩn, nhân trứng cá ( trứng cá đầu đen), mụn mủ (trứng cá đầu trắng), nang (trứng cá bọc), u tuyến bã.

Trứng cá bạo phát (Acne fulminans) hay gặp ở nam thanh niên; diễn biến nhanh nặng, viêm nhiễm lan tỏa thành nang, mảng rộng hoại tử sâu tạo thành những ổ chứa nhiều máu lẫn mủ dau dớn. Khi lành để  lại sẹo lõm tạo nên bộ mặt hầm hố khó coi.

Trứng cá sẹo lồi gặp ở cả nam lẫn nữ thanh niên vị trí ở giữa ngực, sau cổ. Sau khi nặn trứng tạo thành sẹo lồi mà dỏ sẫm nổi cao ngứa và to dần. Bệnh này rất khó điều trị.

Khi bị trứng cá các bạn nên đến các phòng khám chuyên khoa DA LIỄU để điều trị đúng phác đồ và tư vấn phòng bệnh. Không tự ý mua thuốc điều trị vì tùy từng thể trứng cá mà có các phác đồ điều trị khác nhau.

Điều trị trứng cá cần phải phối hợp thuốc bôi tại chỗ và thuốc uống. Gồm có kháng sinh, nội tiết, vitaminA acit và các chất làm sạch da.

Những kháng sinh có tác dụng với P.acnes là: tetracyclin, doxycyclin, minocyclin, erytromycin,clindamycin, sulfonamides. Hiện nay có nhiều bệnh nhân đã bị kháng lại kháng sinh tetracyclin, doxycyclin. Nếu điều trị hơn một tháng không đáp ứng phải thay kháng sinh khác.

Các thuốc nội tiết tố được dùng trong điều trị trứng cá gồm:

Thuốc tránh thai (diane 35). Estrogen được áp dụng điều trị trứng cá từ năm 1951 . Thuốc chỉ điều trị cho bệnh nhân nữ. Thuốc có tác dụng ức chế hoạt động của androgen làm giảm tiết chất bã và teo tuyến bã. Liệu trình trên 3 tháng mới có hiệu quả.

Spirolacton cũng có tác dụng kháng lại androgen với liều 25mg -30mg/ngày.

Dexamethasone  liều 0,125-0,5mg1 lần vào buổi tối làm giảm tiết androgen và kháng viêm rất mạnh  chỉ định ngắn ngày cho trứng cá nhiễm trùng nặng.

VitaminA acid  ( accutane; isotrex ): thuốc có tác dụng chống sừng hóa cổ nang lông, giam tiết chất bã và chống phì đại tuyến bã. Được chỉ định cho tất cả các thể trứng cá với liều 0,5-1mg/kg/ngày  trong 15-20 tuần. Khi điều trị thuốc này phải được chỉ định và theo dõi chặt chẽ của Bs chuyên khoa. Không dùng cho phụ nữ mang thai .

Thuốc bôi tại chỗ:

–          Benzoyl peroxide; thuốc có tác dụng kháng khuẩn và giảm tiết chất bã .

Bôi 1-2 lần /ngày.

–          Isotretinoin,tretinoin;(isotrex, locacid): Bôi các buổi tối ,tác dụng tốt  trong các trương hợp trứng cá đầu đen, sẩn. Thuốc làm tiêu các nút sừng và giảm tiết chất bã. Thuốc có kích ứng nhẹ trên da.

–          Thuốc kháng sinh bôi tại chỗ:

+ Clindamycin (dalacin T, acneal).

+ Erytromycin (Eryfluid, Stiemycin). Bôi phối hợp với các thuốc trên có tác dụng kháng khuẩn và kìm khuẩn, chống bội nhiễm.

–          Chất làm sạch da: Acne aid, Physiogel là những chất làm sạch chất nhờn trên da góp phần rất lớn vào liệu trình điều trị trứng cá. Chỉ định cho tất cả các thể trứng cá.

–          Triamcinolon acetonide tiêm trong thương tổn; 10mg/ml tiêm vào các nang trứng cá (trứng cá bọc) 3 tuần tiêm 1 lần  tác dụng chống viêm rất tốt, tác dụng phụ teo da và mất sắc tố. Bệnh nhân phải được chính các Bs chuyên khoa có kinh nghiệm theo dõi và điều trị.

–          Chế độ ăn : Kiêng chất cay nóng,  đường, mỡ, bánh kẹo, đặc biệt là kẹo

sô-cô-la. Là những chất làm bệnh nặng lên. Ăn nhiều rau và trái cây rất tốt cho da và tóc.

Hà Nội: 10/11/2007

Ths. Y khoa. Đỗ Xuân Khoát


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: