Posted by: bác sĩ Khoát | March 16, 2012

ĐIỀU TRỊ T…

ĐIỀU TRỊ TÁO BÓN Ở TRẺ EM

 

BS. Trần Tất Đạt

Táo bón là một bệnh ít gặp hơn so với bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Mặc dù vậy nó cũng gây ra không ít khó khăn cho những bà mẹ trẻ còn thiếu kinh nghiệm nuôi em bé. Táo bón được đặc trưng bởi khoảng cách giữa hai lần đi ngoài quá lâu. Phân trẻ thường rắn, khó khăn khi bài xuất phân. Tùy theo lứa tuổi mà khoảng cách giữa hai lần đi ngoài hay số lần đi ngoài trên ngày có thể thay đổi: tuần lễ đầu 4 lần/ngày; 2-3 lần đối với trẻ 1-6 tháng; 1,7 lần/ngày với trẻ lớn hơn 2 tuổi và 1 lần/ngày với trẻ lớn.

  1. 1.      Chẩn đoán

Chẩn đoán táo bón khi trẻ có các dấu hiệu sau: Khoảng cách giữa hai lần bài xuất phân dài hơn bình thường theo lứa tuổi lớn hơn 3 ngày; Phân rắn, nhỏ như phân dê hoặc quá to; trẻ đi ngoài khó khăn, không tự đi ngoài được, đau, són phân, kêu khóc và rất sợ đi ngoài; Kèm theo hoặc không kèm theo các triệu chứng toàn thân như đau bụng (mẹ có thể thấy bé quấy khóc, ưỡn bụng lên), lên cân chậm, chán ăn, ăn uống kém, nôn ọe; Bụng trướng, sờ có nhiều cục phân ở khung đại tràng (thường là bác sĩ mới phát hiện ra); Khám hậu môn thì tùy theo nguyên nhân tóa bón thực thể hay cơ năng mà có các triệu chứng như không có phân hoặc đầy phân trong bóng trực tràng, nứt kẽ hậu môn.

  1. 2.      Phân loại táo bón
  • Theo diễn biến chia làm hai thể là táo bón cấp tính (táo bón vài ngày, một đợt, vài tuần) và táo bón mạn tính (kéo dài vài tháng).
  • Theo cơ chế bệnh sinh chia làm táo bón do rối loạn cơ năng (giảm nhu động ruột,…) và táo bón do nguyên nhân thực thể (u đại tràng, giãn đại tràng bẩm sinh,…)
  • Theo nguyên nhân chia ra làm bốn thể: táo bón do rối loạn cơ năng, táo bón do nguyên nhân thần kinh, táo bón do nguyên nhân thực thể gây tắc nghẽn ruột, táo bón do nguyên nhân nội tiết-chuyển hóa.
  1. 3.      Điều trị
  • Chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống là cực kỳ quan trọng đối với điều trị bệnh táo bón ở trẻ em. Cần cho trẻ ăn nhiều rau, quả, ngũ cốc (20-30 gam/24 giờ), uống nhiều nước. Có thể cho trẻ ăn các loại đồ ăn nhuận tràng như chuối, đu đủ, khoai lang,…Nếu mẹ cho con bú bị táo bón thì cần điều trị táo bón cho cả mẹ.

  • Thuốc

–          Táo bón cấp tính: thuốc không dùng kéo dài

Trẻ nhỏ:  Microlax béré (Sorbitol 70%) 1 ống bơm vào hậu môn trực tràng/ngày.

Lauryl sulfoacitat natri, citratnatri dùng 1 type bơm hậu môn 1 lần/ngày. Tránh dùng thuốc ở những trường hợp có tắc mật.

Trẻ lớn:   Micolax 1 ống bơm hậu môn 1 lần/ngày (gấp 2 lần liều lượng Microlax béré).

–          Thuốc làm mềm phân: thuốc nhuận tràng

Docusate Sodique (Norgalax, Nesoboldolaxin): 5-10 mg/kg/ngày chia 2-3 lần. Dùng trong vài ngày hoặc vài tuần. Trẻ lớn dùng tối đa 200mg/24h.

Lactulose dung dịch uống 10% (Dufalac): trẻ nhỏ hơn 1 tuổi uống 5-20ml 1 lần/ngày; trẻ từ 1-6 tuổi uống 10-20 ml 1 lần/ngày; trẻ 7-14 tuổi uống 20-50ml 1 lần/ngày sau đó duy trì 20ml/ngày; trẻ lớn hơn 14 tuổi uống 50ml 1 lần/ngày sau đó duy trì 20ml/ngày.

Dầu paraphin: tránh dùng cho trẻ em dưới 1 tuổi vì nguy cơ bị sặc và dẫn đến từ vong. Liều ban đầu là 3ml/kg/24h uống làm 2 lần có thể tăng dần tới liều tối đa 12ml/kg/24h (có thể để tủ mát hòa với nước cam)

Sulfat magiê: 2-5 gam uống vào buổi sáng.

Thụt tháo: dùng nước ấm pha glycerin: trẻ nhỏ hơn 1 tuổi thì pha 30-100ml, còn trẻ lớn hơn 1 tuổi thì pha 100-250ml.

Sorbitol 5gam: 1 gói/ngày uống hàng ngày vào buổi sáng.

–          Điều trị nứt hậu môn

Nếu ỉa máu tươi từ đầu đến cuối bãi, có vết nứt hậu môn thì rửa sạch hậu môn sau khi đi

ngoài, bôi dung dịch nitrat bạc hoặc xanh methylen 2lần/ngày.

 


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: